در سوگ یک مادر!

از: فروزان درویش

  صبحگاه پنجشنبه 27 دلو، در سوگِ زنی نشسته بودیم؛ زنِ دهاتی و بی آلایش. زنی، که همسر مهربان کسی بود، زنی که یکی از آرزو هایش پیشی جستن در مرگ بود و همیشه میگفت:«خدا مره از زوار (شوهرش، که همه کاکا زوار می گویندش.) پیش کنه» و همانطور هم شد. همسرش، درست همانندِ یک پرستار تمام عیار، شب و روز در کنارش ماند و لحظه یی تنهایش نگذاشت؛ حتا در زمان واپسین لحظات خداحافظی اش.

 

دو روز برفباری در کابل

دو روز متوالی است که هوای کابل برفی است، زمینش سپید پوش شده است، نفس جاده هایش هوای تازه را می دهد و زمینش با حرص و ولع تمام، برف ها را در خود می کشاند گویا تشنگی مفرطی را پشت سر گذاشته باشد و از دیگر سو، مژه های درختانش، خبر از پیری و یا خواب شان می دهد که گویا فصل استراحت است و نفس تازه کردن برای بهار دیگر و بار دیگر.

دیروز، پیش از چاشت، در خانه بودم. دخترم و پسرم هر دم بیرون می رفتند و برفبازی می کردند. من هم چندان مانع شان نمی شدم. می گذاشتم که به روی برفها بلغزند و بیفتند و بیفتند. باز دوباره برخیزند. دشت شان را که یخ می گرفت، می آمدند و گرم می کردند و باز همان بود و همان. کودکی، چه روزهای دارد که نفهمیده از آن گذشتیم و ... هیچگاهی هم بر نمیگردد.

امروز صبح که در دفتر آمدم، نظری (مدیر تصویر برداری) مصروف تصویر برداری از دانه های برف بود که رقصان رقصان به زمین می نشستند و رضوانی (عبدالجکیم رضوانی، تهیه کننده برنامه زیبای گل صبح) و هزاره (انور هزاره، تصویر بردار موفق و کار کشته) در وسط حویلی جا خوش کرده بودند و هر که می آمد و از نزدیکی شان می گذشت، یاد دوران کودکی را تازه می کردند. من هم از این شوخی شان بی نصیب نماندم. در آغاز خیلی محترمانه برخورد کردم تا از گزند کلوله (پاغونده) های برف شان در امان بمانم؛ ولی نشد. زدند و من هم فرار را بر قرار ترجیح دادم و بعد خودم هم شریک بازی شدم. زدند و زدم. با مزه بود. یاد روزهای افتادم که در زمستان با همسن و سالانم می رفتیم دامنه کوه، پاغونده بازی می کردیم و زمانی که سرجه می شد(روی برف را یخ می گرفت) لخشک می زدیم( یخمالک می زدیم). چه روزهای تکرار نشدنی بود که قدرش را ندانسته، پشت سر گذاشتیم. تا چشم باز کردیم، دیدیم کوله باری از مسؤلیت ها دورمان را احاطه کرده است. هر روز هم که می گذرد، این بار، سنگینتر و سنگینتر میشود. کجاست توانایی برداشتن شان!

به هر حال، این برفباری، هوای کابل پر دود و غبار را تغییر داد. فرصت تنفس اکسیجن را داد. پیش از این، ... نه؛ دود، کاربن دای اکساید و غبار بود که می کشیدیم و گاهی هم بدون استفاده، پس می دادیم؛ ولی از دیروز به بعد، کمی اکسیجن می کشیم. این هم غنیمت است. میزان امراض طروق تنفسی، فوق العاده بالا بود که تداوی اش هم مشکل. مریضان، سر به در معاینه خانه داکتران بود. گاهی اینجا و گاهی آنجا- بدون جواب مثبت دوا. دلیل عمده؛ هوای بس آلوده شهر کابل بود که سهم ما را از اکسیجن، جیره بندی کرده بود- آنهم به تقریب صفر.

کاش این برفباری ها مثل طلوع خورشید، دوام دار باشد.

 

حذف عدد بی ناموسی؛ یک موفقیت تاریخی!

................

خیلی دراز نشود حرفم، در این مجلس سنتی(البته در زبان عوام، مجلس سنتی، همان مجلس کوتاه کردن چیز پسر کوچک را هم می گویند که این را با آن اشتباه نگیرید. لطفن!)، تمامی اعضا به کمیته های 40 گانه تقسیم شدند تا روی مسایل بزرگ ملی و کشوری بحث کنند تا آسان تر  به نتیجه برسند؛ ولی از شما چه پنهان، کسی به اطاق 39 نرفت که نرفت. من، که شنیدم، خیلی گیج شدم. البته قبلن هم کمی گیج بودم. سوء تفاهم نشود، در مورد 39 گیج بودم.

ادامه را در اینجا بخوانید!

انتظار

 

زنی می ریخت در آیینه زیبایی چشمش را  

و پر می کرد در گودال شب اندوه و خشمش را

 

فرو می خورد در خود خستگی و خواب را هرشب

مبادا حین خوابش یخ زند دستان گرمش را

 

دو شق می کرد سیبی را، کنارش می نشست انگار

کسی سر می کشد از در، که گیرد هر که سهمش را

 

زمان در لحظه هایش انتظار مرد را می کاشت

و حس می کرد روی شانه ی رؤیای نرمش را

 

نگاهش گِـرد در می بافت تار عنکبوتی را

نیامد مرد، تنها ماند، زن، کودک و قومش را

***

و ناگه جِتکه^* ی خورد از صدای گریه ی کودک

به یاد آورد مردم را، دعای روز ختمش را

کابل- سرطان 90

---

* جتکه: تکان ناگهانی در نتیجه عامل بیرونی و یا یادآوری موضوع و یا خاطره ی

می گویند در یک روز بارانی، کودکی رو به آسمان کرد و گفت:

خدایا! اینقدر گریه نکن؛ همه کارها درست می شود.

نکته:  این دوبیتی ها، شاید دیوانگی های روزگار باشد. گناه من نیست!

قــــار

اگو رایی که سر مه قار موکونه

دل نازک مره اوگار موکونه

تنا دل مه اگه بودی که خیره

روز روشو ره سر مه تار موکونه

قبول

ده ای ملکا اَلی گذرو نموشه

ده خم و چم تای دالو نموشه

آبه آتیم میه خانه تو آلی

قبول کو، دل مه تیر از تو نموشه

 

کابل- 11 سرطان 1390

غرور خام

 

مردی که در خیال خودش برگ پخته بود

در غیرتش غرور زمان سخت بسته بود

 

یک شب شکست سنگ توهم غرور او

پیچید در خودش که چرا خام گفته بود

 

تنها که ماند خاطره ها را مرور کرد

خندید، گریه کرد، عجب دسته دسته بود

 

یک خانه درد گِـرد سرش گیج خورد

تف کرد روی هر چه که تا حال گفته بود

 

فردا ورق ورق شد و بر دوش باد رفت

گم شد در امتداد زمان هرچه جسته بود

 

کابل- سرطان 1390

پدر، چره ....

 

در این روزها خیلی خیلی شیطان و نازنین شده است و ترانه های خیلی خوب از کودکستان یاد گرقته و هر گاه و بیگاه میخواند؛ البته من، از خودش کمتر می توانم بشنوم؛ چون صبح زود از خانه می برایم و شب ها هم دیرتر به خانه می آیم. اکثر مواقع در خواب اند. مادرش در موبایلم ضبط کرده و می شنوم. از دخترم ثریا می گویم که حالاچهارونیم ساله است. دیشب، پیش از استراحت، در کنارم دراز کشیده بود و به صورتم نگاه می کرد و یکدفعه پرسید:

-          پدر! چره پیشانی ات قات قات اس؟ از مه نیس! سی کو!

خندیدم. به مادرش گفتم و هردو خندیدیم. گفتم که پیر شده ام و یک کمی هم توضیح دادم. کمی فکر کرد وبعد هیچ (چیزی نگفت). شاید فهمید که پیری چی است! تا نفهمد، می پرسد. گاهی آنقدر می پرسد، که چرا؟ و چرا؟ و چرا؟ که حوصله آدم، زنگ خلاصی را می زند- بخصوص زمانی که خسته گی کار هم بر شانه ها سنگینی کند. یکی دو روز پیش تر، یکی از دوستان که دید، گفت: در تلویزیون اینقدر پیر معلوم نمی شوی. با خنده گفتم که آنجا گریم می کنم.(در واقع ما از گریم معاف هستیم.) حرفش را به شوخی گرفتم. اگر جدی هم بود، خیلی مهم نبود. اما حرف دخترم- با توجه به سن وسالش- چیز دیگری بود.

راستی این روزگارسگی، چقدر زود می خوردت. چقدر بی پروا پنجه به رویت می کشد که شیارهای درشتش، زمین قلبه شده را تجسم  می کند. تا چشم باز می کنی، می بینی که سپیدی از زینه گوشت بالا رفته و همه برایت کاکا می گویند. اگر سپیدی هم شقیقه هایت را فراموش کند، خراشیدگی های پیشانی، کنار چشم و لب، تو را کسی می سازد که تصویر کاکا را به چشم دیگران منتقل می سازد. وقتی دیگران کاکا خطابت می کنند، در دلت چی می گذرد که خودت میدانی و خدایت! شاید هم بی خیال باشی و از یک گوشت داخل شود و از گوش دیگرت بیرون رود و واقعیت همین باشد که مردم می بینند.  شکایت از پیری نمی کنی؛ ولی شاید این ناراحت کننده باشد که هنوز کاری نکرده؛ ابر سپید روی سرت سایه اندازد و هنوز به بلندی راه نرسیده، برگردی به سراشیبی زندگی. هنوز در خم کوچه نخست نرسیده، راهت سد گردد. این، ناراحت کننده است.

 به هر حال، این روزگار است که  ... که ... .

کابل 29 سرطان 90